Na czym polega sublimacja
Proces ma dwa etapy. Najpierw ploter drukuje grafikę tuszem sublimacyjnym na papierze transferowym - w lustrzanym odbiciu i w kolorach, które na tym etapie wyglądają blado i nieprawdziwie. Potem papier trafia razem z dzianiną poliestrową do kalandra, czyli podgrzewanego walca. Przy temperaturze rzędu 200°C barwnik pomija stan ciekły i przechodzi bezpośrednio w gaz, po czym wnika w rozluźnioną strukturę włókna. Po ostygnięciu włókno zamyka się z barwnikiem w środku.
Konsekwencja jest praktyczna: nadruk nie ma grubości. Nie łuszczy się, nie pęka na zgięciu, nie sztywnieje na mrozie, przetrwa pranie. Flaga zachowuje pełną miękkość i pracuje na wietrze tak samo jak niezadrukowana tkanina. To dlatego sublimacja wyparła z rynku flag praktycznie wszystkie inne metody.
Ograniczenia, o których trzeba wiedzieć
Sublimacja działa tylko na poliestrze i tylko na jasnym podłożu. Bawełny nie zadrukujesz, ciemnej tkaniny nie rozjaśnisz. Barwnik jest przezierny, więc każdy kolor powstaje na białym tle - nie ma czegoś takiego jak biały tusz sublimacyjny. Białe elementy grafiki to po prostu miejsca, w których tkanina została nietknięta.
Druga sprawa to gamut. Przestrzeń możliwa do uzyskania w sublimacji jest szeroka, ale nie obejmuje wszystkiego. Głęboki granat, czysta zieleń butelkowa i intensywny pomarańcz to kolory, które regularnie sprawiają kłopot. Jeśli księga znaku ma Pantone 072 C albo 355 C, poproś o próbę, zanim zamówisz sto sztuk.
Przygotowanie pliku
- Skala 1:1, rozdzielczość 100-150 dpi dla grafik rastrowych. Flaga oglądana z dziesięciu metrów nie potrzebuje 300 dpi, a plik przy tej gęstości potrafi mieć kilkaset megabajtów.
- Przestrzeń CMYK z profilem podanym przez drukarnię. Konwersja z RGB w ostatniej chwili to najczęstsza przyczyna rozjazdu koloru.
- Spad 3-5 cm od strony taśmy masztowej, po 1,5-2 cm z pozostałych stron.
- Teksty zamienione na krzywe, efekty spłaszczone, warstwy scalone.
- Kolory firmowe opisane w notatce jako Pantone, obok pliku. To jedyny zapis, który drukarnia może zweryfikować spektrofotometrem.
Kontrola koloru w praktyce
Dobra drukarnia flag prowadzi profil dla każdej używanej dzianiny osobno. Ta sama grafika na tkaninie 110 g/m² i 150 g/m² wyjdzie inaczej, bo gęściej tkany materiał inaczej przyjmuje barwnik. Dlatego próbę koloru robi się zawsze na docelowym materiale, w formacie co najmniej A4, i ogląda w świetle dziennym, nie pod świetlówką.
Wydruk próbny na papierze mówi wyłącznie o tym, co zrobił ploter. O tym, jaki kolor będzie miała flaga, decyduje kalander i tkanina.
Wytwórnia czy pośrednik
Znaczna część ofert w wyszukiwarce pochodzi od firm, które nie mają ani plotera, ani kalandra, ani szwalni. Zamówienie jedzie do podwykonawcy, często kilkaset kilometrów dalej. Nie jest to samo w sobie naganne, ale ma trzy konsekwencje: dłuższy termin, brak możliwości poprawki na miejscu i odpowiedź "sprawdzę u producenta" na każde pytanie techniczne.
Rozpoznanie jest proste. Zapytaj o gramaturę w gramach na metr kwadratowy, o profil kolorystyczny i o to, czy da się obejrzeć próbę przed drukiem całości. Zakład, który drukuje i szyje u siebie, odpowie od ręki i zwykle sam zaproponuje próbę.
Terminy
Przy standardowym formacie i gotowym pliku produkcja zajmuje 2-4 dni robocze. Tryb przyspieszony do 48 godzin jest realny, jeśli plik nie wymaga poprawek i nie wchodzi w grę próba koloru. Doliczaj zawsze dzień na weryfikację pliku - to etap, na którym najczęściej wychodzą braki w spadach albo teksty niezamienione na krzywe.
Pytania, które wracają najczęściej
Czy nadruk sublimacyjny blaknie?
Blaknie, ale wolno i równomiernie. Barwnik siedzi wewnątrz włókna, więc nie schodzi mechanicznie ani w praniu. Traci nasycenie pod wpływem UV - przy całorocznej ekspozycji południowej widoczna zmiana pojawia się zwykle po dwóch sezonach, najszybciej w czerwieniach.
Można zadrukować flagę bawełnianą?
Nie w sublimacji. Barwnik wiąże się wyłącznie z poliestrem. Bawełnę zadrukowuje się sitodrukiem albo drukiem pigmentowym, ale efekt jest sztywniejszy i mniej trwały na zewnątrz. Do flag użytkowych stosuje się poliester.
Ile kosztuje próba koloru?
W większości zakładów próba na docelowej tkaninie w formacie A4 to koszt rzędu kilkudziesięciu złotych, często zaliczany na poczet zamówienia. Przy pierwszym zleceniu z kolorami firmowymi to wydatek, który zwraca się natychmiast.